SARAJEVO, 10. FEBRUAR 2026. (MINA) - Knjiga "Idžazetname u rukopisnim zbirkama Sarajeva", autora Hase Popare i Hamze Kurtanovića, promovisana je danas u Gazi Husrev-begovoj biblioteci u Sarajevu.
Autor Hamza Kurtanović, uposlenik Odjeljenja specijalnih zbirki Gazi Husrev-begove biblioteke, kazao je da publikacija po prvi put naučnoj javnosti donosi rukopisne idžazetname iz više sarajevskih institucija, među kojima su Gazi Husrev-begova biblioteka, Orijentalni institut, Bošnjački institut, Historijski arhiv Sarajeva te Nacionalna i univerzitetska biblioteka Bosne i Hercegovine.
– Ukupno je obrađeno 138 idžazetnama, a čitaoci će, osim kataloškog popisa, u uvodnoj studiji pronaći i zapažanja o terminološkim odrednicama, ceremonijalnim segmentima dodjeljivanja idžazetnama te drugim pitanjima koja su autori smatrali važnim – rekao je Kurtanović.
Prema njegovim riječima, uvodna studija donosi i nova saznanja o obrazovnim putevima Bošnjaka koji su se školovali unutar Osmanskog Carstva, bilo u Istanbulu ili u drugim dijelovima ovog carstva, a poseban segment posvećen je i umjetničkoj dimenziji idžazetnama, vidljivoj kroz faksimile, iluminacije i ornamentirane elemente.
Profesor na Odsjeku za orijentalnu filologiju Filozofskog fakulteta u Sarajevu Munir Mujić naglasio je da djelo predstavlja sistematski popis, obradu i predstavljanje idžazetnama koje se čuvaju u rukopisnim zbirkama u Sarajevu.
– Idžazetname su isprave koje se mogu uporediti s današnjim diplomama, a njima učitelj potvrđuje da je učenik osposobljen za prenošenje određenog znanja i njegovo dalje podučavanje – pojasnio je Mujić.
Doc. dr. Velida Mataradžija pojasnila je da riječ idžazetnama potječe od arapskih i perzijskih riječi koje znače dozvola, dopuštenje, diploma i knjiga, te da je upravo ta složenica korištena u Osmanskom carstvu, čiji je Bosna bila dio dugi niz stoljeća.
– Autori ovaj termin nisu prevodili kao diplomu, jer se idžazetnama po brojnim karakteristikama razlikuje od savremenih diploma, a jedna od ključnih razlika jeste lanac učitelja koji započinje muderisom koji izdaje idžazetnamu, a završava se s poslanikom Muhammedom, a.s., ili melekom Džibrilom, koji je prenio znanje poslaniku islama – kazala je Mataradžija.
Ona je ukazala i na raznovrsnost idžazetnama, koje se razlikuju prema više kategorija.
Direktor Gazi Husrev-begove biblioteke Dženan Handžić kazao je da je knjiga “Idžazetname u rukopisnim zbirkama Sarajeva” iz štampe izašla krajem prošle kalendarske godine te da je danas prvi put predstavljena javnosti.
Najavio je da će Biblioteka u narednom periodu promovirati i drugo posebno izdanje koje je nedavno isporučeno iz štamparije, a čija se promocija planira nakon ramazana, kao i promociju digitalne verzije, odnosno baze podataka Kadićeve hronike, u mjesecu aprilu.
Handžić je dodao da se do kraja godine planira dovršetak još jednog višegodišnjeg projekta, istakavši da ova promocija najavljuje aktivnosti kojima će se obilježiti 490 godina postojanja i rada Gazi Husrev-begove biblioteke u Sarajevu.
Promotori knjige bili su prof. dr. Munir Mujić i doc. dr. Velida Mataradžija s Filozofskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu te uposlenici Gazi Husrev-begove biblioteke mr. Emrah Seljaci i mr. Hamza Kurtanović, dok je promociju moderirala Šahsena Đulović. (kraj)
